محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
229
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
زمان بسته شده مىبينيم . گويا همواره او از سوى امير ابو عبد الله براى مذاكره با مقامات قشتالى معين مىشده است . ما در باب شخصيت و اصل و نسب اين وزير به تفاصيل بسيار دست نيافتيم ولى از كارهايى كه كرده است ، چنان برمىآيد كه قويا ايمان و اعتقاد داشته كه در برابر مسيحيان سياست تسليم و خضوع را بايد پذيرفت . همچنين مرد فرصتطلبى است كه چون فرصتى مناسب به چنگش آيد به هيچ بهايى آن را از دست نمىنهد . « 25 » فرناندو نمايندهء پادشاه غرناطه را به گرمى پذيرا شد و براى مذاكره با او امين خود فرناندو دوثافرا و سردار سپاه گونزالو و دكردوبا را كه زبان عربى مىدانست و از مسائل عالم اسلامى نيك آگاهى داشت برگزيد . گفتگو به گونهاى پنهانى ميان دو طرف جريان يافت . اين مذاكرات گاه در غرناطه بود و گاه در جرليانه « 26 » مكانى نزديك به سانتافه و در جنوب شرقى آن ، صورت مىگرفت . از نامهها و پيامهايى كه ميان دو طرف : امير ابو عبد الله و پادشاه و ملكهء كاتوليكى رد و بدل شده معلوم مىشود كه گفتگوها در اوايل سپتامبر سال 1491 آغاز شده و در اين مذاكرات وزير ، يوسف بن كماشه نيز ابو القاسم عبد الملك همراه بوده است . ابن كماشه هم از خواص امير ابو عبد الله و از طرفداران سياست تسليم بوده است . امير ابو عبد الله در نامهاى كه براى شاه و ملكهء فرستاده خواسته است كه گفتگوها سرى باشد تا آنگاه كه نتيجهء آن معلوم گردد ، مبادا سبب شورش مردم غرناطه شود . همچنين آن دو وزير نامهاى به پادشاه و ملكه نوشتهاند و در آن به اخلاص و دوستى خود تأكيد ورزيدهاند و گفتهاند كه براى خدمت آمادگى كامل دارند . همه اينها براى آن است كه پس از انعقاد پيمان صلح و تسليم غرناطه به آرزوهاى خويش برسند .
--> ( 25 ) . نام ابو القاسم عبد الملك در اسناد قشتالى تحريف شده و به صورتهاى ابو القاسم عبد المليح يا ابو القاسم المليخ : heluM le mesacluB , nicacluB درآمده ، عجيب اين است كه اين تحريف در كتابت اسم او به عربى هم راه يافته و در پارهاى اسناد ابو القاسم المليخ ضبط شده است . ( 26 ) . امروز قريهء anairuhC از توابع غرناطه است .